Doğru Çip/Komponent Nasıl Seçilir

Doğru Çip/Komponent Nasıl Seçilir

Erdem Doğuş Akkuş

Bu yazımızda doğru elektronik komponentin nasıl seçileceği ile ilgili parametrelerin detayları paylaşmak istedik.

Marka

Komponent seçimi sırasında karşılaşılan en büyük sorunlardan birisi komponent üreticisi seçimidir. Bazen bir ürünü birden çok firma üretebilmektedir, bu durumda güvenilir firmalardan veya dağıtıcılardan almak daha doğrudur. Güvenilir olmayan yerlerden(özellikle Çinden) alınan parçalar sahte olabilmekte veya datasheet'inde yazan özellikleri karşılamamaktadır.  Bazen ise adı sanı duyulmamış ya da az duyulmuş üreticiler uygulamaya özel komponentler üretmektedir ve bu komponent sizin tasarımınız için biçilmiş kaftan olabilir. Bu üreticiler kolaylıkla piyasadan kaybolabilirler ve seri üretime girecek tasarımlar ya da uzun ömürlü tasarımlar için tedarik sorunu yaşatabilmektedir. O yüzden bu tip komponentleri kullanırken oldukça dikkatli olmak gerekmektedir

Elektronik Üreticileri

Komponent Üretim Ömrü

Komponent Ömür Grafiği

Çoğu elektronik komponentin  yaşam döngüsü genellikle 10 ila 15 yıldır ve   genellikle piyasa şartlarına, tüketicilerin sayısına ve üreticinin piyasadaki yerine göre  daha uzun veya kısa sürebilmektedir. Tasarımcılar ürünleri için uzun ömürlü komponentler seçmesi ve ya hali hazırda kullanmakta olduğu komponentlerin kalan ömürlerini takip etmesi ileride oluşabilecek tedarik sorunu sorununu önceden fark etmesini ve önlemler almasını kolaylaştırmaktadır.

Uygulama Alanı

Bir komponentin herhangi bir tasarımda kullanılmadan önce, o komponentin  tasarımın uygulanacağı alana uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir. Uygulama alanlarına örnek verecek olursak;

  • Sağlık
  • Haberleşme
  • Endüstriyel
  • Otomotiv
  • Tüketici Elektroniği
  • Askeri

Örneğin bir elektronik ürün endüstriyel ortamlar için tasarlanmaktadır. Bu tasarımın endüstriyel standartlarını karşılaması için bazı sıcaklık, nem, titreşim gibi şartları sağlaması gerekmekte. O yüzden seçilen komponentin de bu şartları sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmedir.

Dokümantasyon

Farklı çip üreticileri arasında kalite ve dokümantasyon miktarı açısından büyük bir fark vardır. Bazı üreticiler diğerlerine nazaran gerçekten çok kötü ve yetersiz dokümanlar paylaşmaktalar. Bu markaların ürettiği çipler çok  yetenekli ve kabiliyetli olabilir ya da tasarımınız için bire bir uygun olabilir ama daha önemli olan şey onları nasıl kullanıldığını bilmektir. Bu yüzden dokümantasyonu iyi olan üreticilerden komponent almak prototip sayısını azaltıp hata yapma ve sorun bulmaya çalışma gibi ihtimallerin önüne geçecektir.

Destek

Eğer bir komponent hakkında yeterli bilgi yoksa veya o komponentin kullanımıyla ilgili alışılmadık bir sorun yaşanıldıysa bir uzmana veya direk üretici ile irtibata geçmek sorunu çözmek için çok etkili bir yöntemdir. Ama çoğu komponent üreticisi  (eğer  büyük bir müşteri değilseniz) sizi datasheet'e yönlendirecek veya bildiğiniz farklı bir kaynağa yönlendirecektir. Burada topluluk desteği(community support), github ve forumlar  normal tüketiciler için daha önem kazanmaktadır. Örneğin elinizde aynı işi yapabilen birkaç çip olsun, internette araştırdığınız  zaman hangisi ile  daha çok bilgi çıkıyor ise o çipi kullanmak size tasarım yaparken veya bir hata ile karşılaştığınız zaman, hatayı çözmede kolaylık sağlayacaktır

Referans Tasarımlar

Referans tasarımlar para ve zaman kazandırması açısından oldukça önemli etkenlerdir çünkü bu komponentin kesin olarak çalıştığından emin olabilirsiniz ve nasıl çalıştığını(en azından paylaşıldığı konfigürasyonda).  Eğer bu referans tasarımının CAD dosyaları varsa olduğu gibi tasarımınıza ekleyip kullanabilirsiniz. Bu durum komponenti tasarımınıza eklerken oluşabilecek hataların önüne geçmekte oldukça etkilidir. CAD dosyaları olmasa bile şematik ve pcb tasarımlara bakarak bire bir aynısı çizilerek tasarıma eklenebilir.

Performans

Herhangi bir komponenti tasarımda kullanılmadan önce test edip datasheet'deki  yazan performans değerleri ile kıyaslama yapılmalıdır. Genelde datasheet de tüm detaylar paylaşılmamaktadır ve o komponenti alıp denediğinizde istediğiniz performası vermeyebilir. Bu yüzden kullanılacak komponentin veya komponentlerin varsa değerlendirme kartı (evaluation board) alınıp performası test edilmelirdir. Sonrasında tasarım kriterlerine göre komponent seçilmelidir.

Değerlendirme Kartı(Evaluation Board)

Yazılım

Yazılım, bazı donanım tasarımcılarının atladığı veya küçümsediği bir konudur. Donanım tasarımcısının görevi gereği yazılım tarafı ile çok ilgilenmeyebilir fakat projenin yazılım kısmı da pcb tasarımı kadar önemlidir. Eğer bir komponenti çalıştıracak sürücü yazılımı olmaz ise pcb tasarımının tasarımının hiçbir önemi kalmamakta. Özellikle dijital tasarımlarda kullanılacak komponentlerin örnek yazılımları, kütüphaneleri ve üretici desteğinin olduğuna emin olunmalıdır. Böylelikle uzun zaman alacak ve zorlu yazılım geliştirme aşamaları atlanabilir.  

Fiyat

Komponent fiyatı bu listedeki bir yandan en önemli ve bir yandan en önemsiz kriterdir. Amacınız son derece ucuz bir donanım üretmek olsa bile seçtiğiniz  komponent yukarıdaki kriterleri sağlamıyor ise büyük ihtimalle çalışmayacaktır. O yüzden tasarımızdaki komponentleri seçerken tüm kriterleri gözden geçirip artılarını ve eksilerini görüp ve sonrasında kullanması daha doğru olacaktır.  

Referanslar ve Resimler

Elektronik Üreticileri: https://line.17qq.com/articles/sqarhacucx_p2.html

Komponent Ömür Grafiği: http://www.eeherald.com/section/sourcing-database/component_sourcing_guide6.html

Teknik Çizim: https://www.google.com.tr/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fedu2review.com%2Fupload%2Farticle-images%2F2017%2F03%2F4319%2F1920x1378_1490844455-ky-thuat-kien-truc.jpg&imgrefurl=https%3A%2F%2Fedu2review.com%2Freviews%2Fcong-nghe-ky-thuat-kien-truc-la-nganh-gi-4319.html&tbnid=2UxanomIRPhPoM&vet=12ahUKEwiomKziwbfwAhWn4bsIHStkBUIQMygDegUIARCpAQ..i&docid=CaNFNY_CvX9_KM&w=1920&h=1378&q=công nghệ kỹ thuật&hl=tr&ved=2ahUKEwiomKziwbfwAhWn4bsIHStkBUIQMygDegUIARCpAQ

Değerlendirme Kartı:https://www.google.com.tr/imgres?imgurl=http%3A%2F%2Fnext.gr%2Fnews%2Fupload%2Fnews%2Fimage_1591328166_36421109.jpg&imgrefurl=http%3A%2F%2Fnext.gr%2Fnews%2Fsource%2F136%2Fnano-dimension&tbnid=Dg1dK7ofkxd7LM&vet=12ahUKEwiy6qeywrfwAhVo5rsIHa13DYIQMygCegQIARAk..i&docid=JRkGRISN-oNcUM&w=5120&h=3840&itg=1&q=evaluation board&hl=tr&ved=2ahUKEwiy6qeywrfwAhVo5rsIHa13DYIQMygCegQIARAk